Chương 983: Ý nghĩa của khoa học viễn tưởng cận tương lai
Thể tài của *Detroit: Trở Thành Người* là khoa học viễn tưởng cận tương lai.
Trong thế giới thực, sự phát triển và biến đổi của công nghệ và hình thái xã hội luôn bổ trợ lẫn nhau. Ví dụ như chỉ riêng công nghệ định vị GPS đã ảnh hưởng đến mọi mặt trong cuộc sống của con người, thay đổi sâu sắc cách sống của họ.
Giả sử trong tương lai, xuất hiện những công nghệ đen như kết nối thần kinh, thiết bị phản trọng lực, phản ứng tổng hợp hạt nhân có kiểm soát, dịch chuyển tức thời khoảng cách xa,... thì bất kỳ một trong số đó cũng có thể gây ra những thay đổi long trời lở đất đối với cuộc sống thực tế.
Trong một loạt các công nghệ đen, cái nào xuất hiện trước, cái nào xuất hiện sau, có thể tạo ra những tác động hoàn toàn khác nhau đến thế giới thực, biến cấu trúc xã hội thành một hình dạng hoàn toàn khác.
Cái gọi là "bấm sai cây công nghệ" chính là ý nghĩa này.
Nhiều bộ phim điện ảnh, truyền hình mang yếu tố khoa học viễn tưởng chỉ là "bình cũ rượu mới", tương lai mà chúng xây dựng hoàn toàn không đáng tin cậy, chính vì cây công nghệ bị bấm sai quá mức. Ví dụ, trong một bộ phim nào đó, công nghệ của một vương quốc tên Kanda phát triển đến vậy, nhưng chế độ xã hội lại vô cùng lạc hậu. Khi đối mặt với cuộc xâm lăng của người ngoài hành tinh, lãnh tụ lại tự mình xông trận đánh giáp lá cà với kẻ địch. Điều này khó tránh khỏi khiến người ta cảm thấy thật hoang đường.
Đối với một câu chuyện, không nghiêm ngặt cũng không sao, điều quan trọng là nó muốn thể hiện điều gì, để khán giả, người chơi cảm nhận được gì.
Từ góc độ này, thể tài "khoa học viễn tưởng cận tương lai" lại là một lựa chọn dễ kiểm soát hơn cả.
Loại "khoa học viễn tưởng cận tương lai" này, có nghĩa là trong một khoảng thời gian ngắn của tương lai, do một chút tiến bộ của một công nghệ nào đó mà tác động đến thói quen hành vi, hình thái xã hội của con người. Trong điều kiện giữ nguyên tổng thể dữ liệu, chỉ lấy một biến số nhỏ, từ đó khám phá một số vấn đề xã hội sâu sắc.
*Detroit: Trở Thành Người* cũng chính là như vậy. Nói một cách nghiêm ngặt, đây không phải là thế giới tương lai, nó chỉ là một thế giới vừa đúng bấm sai cây công nghệ. So với thế giới thực, bước nhảy vọt công nghệ duy nhất là công nghệ người máy mô phỏng, những thứ khác đều không khác gì hiện tại. Giao thông, nhà ở, súng ống... đều không khác biệt nhiều so với xã hội hiện đại.
Đây cũng chính là điều mà trò chơi này muốn khám phá: Trí tuệ nhân tạo, công nghệ người máy mô phỏng, một khi xuất hiện, sẽ mang đến những ảnh hưởng gì cho xã hội của chúng ta.
Sự nghi ngờ của phần lớn mọi người đối với trò chơi này chủ yếu tập trung vào hai điểm.
Thứ nhất, rõ ràng đây là một bước nhảy vọt về năng suất lao động, tại sao lại làm gia tăng bất công xã hội?
Thứ hai, tại sao trí tuệ nhân tạo nhất định phải được tạo ra giống hình dạng con người?
Thực ra cả hai điểm này đều có thể giải thích được. Đây là vấn đề tùy theo quan điểm mỗi người, nhưng không thể nói đó là điểm yếu của câu chuyện này.
Trước hết, bước nhảy vọt về năng suất lao động không có nghĩa là chủ nghĩa cộng sản sẽ đến sớm. Trong thời kỳ cách mạng công nghiệp, nhiều công nhân đập phá máy móc, chính vì họ cho rằng máy móc đã cướp mất công việc của họ. Đây là sự kiện có thật trong lịch sử. Bước nhảy vọt về năng suất, giải phóng sức lao động, không có nghĩa là tất cả mọi người đều có thể tận hưởng thành quả của nó. Giống như các công ty xuyên quốc gia vớ được lượng lớn lợi nhuận, người được hưởng lợi đều là giới tinh hoa, còn những người lao động bình thường thì bị đào thải.
Về vấn đề thứ hai, cũng có thể giải thích như vậy. Trong *Detroit: Trở Thành Người*, người chơi có thể thấy rất nhiều người máy mô phỏng, Markus, Connor, Kara, tất cả đều là hình dáng con người. Nhưng trên thực tế, rất nhiều người máy mô phỏng phục vụ cho các mục đích khác nhau, chẳng hạn như lao động chân tay, hộ lý, giải trí... không nhất thiết phải có hình dáng con người.
Điều này thực ra liên quan đến một vấn đề sâu xa hơn: Trí tuệ nhân tạo "hoàn toàn có thể kiểm soát được" và trí tuệ nhân tạo "không thể kiểm soát được như con người". Nếu con người muốn phát triển trí tuệ nhân tạo cao cấp nhất, thì nó gần như chắc chắn sẽ không thể kiểm soát được, nếu không thì nó không xứng đáng được gọi là "trí tuệ nhân tạo cao cấp nhất".
Tất nhiên, một vấn đề của *Detroit: Trở Thành Người* là thế giới này dường như không có bất kỳ điểm công nghệ tiền đề nào cho người máy mô phỏng.
Ví dụ, Luther được phát triển để vận chuyển vật nặng, còn Kara là để làm việc nhà, và một số người máy mô phỏng nữ là để đáp ứng nhu cầu đặc biệt... Những người máy mô phỏng này lẽ ra đã được tạo ra từ rất lâu trước đây, bởi vì chúng không cần trình độ trí tuệ nhân tạo cao đến vậy, càng không cần làm cho suy nghĩ của chúng giống con người. Những việc như vận chuyển vật nặng, làm một robot chuyên dụng chẳng phải tốt hơn sao? Sao lại phải làm một người cao lớn với khuôn mặt người da đen?
Về điểm này, bạn có thể nói nó hơi khiên cưỡng, nhưng cũng như đã nói, khoa học viễn tưởng cận tương lai thể hiện một thế giới tương lai "bấm sai cây công nghệ", bạn hoàn toàn có thể hiểu là con người trong thế giới này vừa đúng bỏ qua các điểm công nghệ tiền đề, trực tiếp bấm đầy điểm công nghệ cho người máy mô phỏng.
Những lỗ hổng trong thiết lập là sự lựa chọn bắt buộc để kể một câu chuyện hay. Điều quan trọng không phải là những chi tiết vụn vặt này, mà là câu chuyện này muốn nói với chúng ta điều gì, và chúng ta có thể học được gì từ nó.
Nó là một câu chuyện hay đầy cảm động, thế là đủ rồi.